Son Dakika
23 Ekim 2018 Salı
11 Ocak 2018 Perşembe, 23:29
Abdurrahman Yılmaz
Abdurrahman Yılmaz ezberbozandanismanlik@gmail.com Tüm Yazılar

Yılbaşı değil “Nardugan Bayramı” ve “Ayaz Ata”

EZBER BOZAN

Kendi tarihimizi ve kültürümüzü yeteri kadar bilmediğimizden dolayıdır ki hep bir özenti peşinde olagelmişidir. Özellikle 19.yüzyıl itibariyle biraz daha pohpohlanan batılılaşma düşüncesi giderek öz kültürümüzden kopuşu ve bir yozlaşmayı da beraberinde getirmiş ve millet kimliğimizi adeta silmeye başlamıştır.

Burada iyiye, güzele yada batılılaşmaya bir tepkiden değil de daha ziyade öz kültürümüze ve tarihimize sahip çıkmayışımızı/çıkamayışımızı dile getirmeye çalışıyorum aslında. Tüm iyiler batıda değildir elbette. Ya da tüm kötüler doğuda..o halde öz tarihimizden bir geleneğe değinerek ne anlatmaya çalıştığımı izah etmek istiyorum sizlere.

Binlerce yıllık tarihizimizde bilmediğimiz özelliklerimizden biri de “yeniyıl” yani batı tabiriyle “Noel” kutlamalarımızdır. Şimdi gelin hep birlikte bakalım aslında Noel kavramı ya da yılbaşı kutlamaları kimden kime geçmiş…

Ayaz Ata..

Ayaz Ata, Türk, Altay ve Orta Asya mitolojilerinde, özellikle Kazak ve Kırgız Türkleri’nde ve Türkmenlerde Soğuk Hanıolarak bilinegelmiştir. Mitolojilere göre kışın soğukta ortaya çıkan, kimsesizlere ve açlara yardım eden günümüz karşılığı ile bir “evliya”dır denilebilir. Ayas Han olarak da bilinirdi. Türklerde “Ayaz” yakıcı soğuk manasına gelmekteydi. Özellikle Ay’ın net olarak görüldüğü havanın açık olduğu gecelerde “Ay Tanrısı”nın ona bağlı bulunan Ayas Han‘ı Türkleri koruması için gönderdiği düşünülürdü.

Ayaz Ata bu hali ile Noel Babaya çok benzemektedir. Hatta Kazaklarda birebir Noel baba ile özleşmiştir. Bazı kişiler her ne kadar bu kişinin Hristiyan olduğunu iddia etsede, etimoloji ve kültürel olarak Türk kültüründe zaten var bulunan bir kişilik olduğu kesindir. Azerice ‘deki “Şahta Ata””Şaxta Baba (Azerice)” sözcüğü de yine birebir çeviriyle Soğuk Ata veya Ayaz Ata anlamına gelmektedir.

Türk mitolojisini araştıran uzmanlar, Ayaz Ata ismiyle anılan şahsiyetin Türkler’in Noel Babası olduğu dile getiriyor. Orta Asya Türkleri’nin yılbaşı olarak “NarduganBayramı”nı kutladığını dile getiren Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi’nden Prof. Dr. Nurullah Çetin, “Noel Bayramı, Hz. İsa’nın doğuşu adına kutlanıyor. Ancak Noel Bayramı’nın kahramanı Noel Baba diye bir kişi gerçekte yoktur. Hakkında söylenenler tamamen uydurma ve efsaneden ibarettir. Hristiyanlar’ın ‘Noel Babası’na karşı Türk’ün Ayaz Ata’sı vardır. ‘Ayaz Ata ya da Ak Ayas’Türkler’in gerçek Noel Babası’dır.” demektedir.

 

Prof. Dr. Çetin, “Nardugan Bayram” hakkında da şunlara değinmiştir; “Türkler’in“yeniden doğuş bayramı”Nardugan’dır. Nar; güneş, dugan ise doğan güneş anlamına gelir. İslam öncesi eski Türk inanç ve kültürüne göre dünyanın tam ortasında hayat ağaç” olan bir Akçam vardır. Gündüzlerin uzamaya başladığı 22 Aralık’ta gündüz, geceyi yenmiş yani Güneş zafer kazanmış olur. Gece karanlık kötü, gündüz aydınlık iyidir. Türkler tanrı Ülgen’e teşekkür anlamında Akçam ağacı altında şarkılar söyleyip kutlama yaparlardı. Akçam ağacının dallarına Tanrıdan dilekler asılır, altına da hediyeler konulurdu”.

Hacettepe Üniversitesi Türk Halk Bilimi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Özkul Çobanoğlu ise konu hakkında daha da eski olan “Yel Ana” kavramından bahsederek şu bilgileri vermektedir:

“Eski Türk mitolojisinde yel (rüzgar) evreni yürütücü, oluşturucu bir güç, tanrı-tanrıça veya bunlara denk bir ruh olarak yorumlanır. Ayaz (Ayas) ise Türk dünyası kültür ekolojisinin her yerinde keskin yakıcı soğuk anlamına gelir. Ayazın oluşumu “Ülker burcuyl” ilişkilendirilir.”

Efsaneye göre, Ülker burcunun altı yıldızı göğün altı deliğidir ve oradan yeryüzüne soğuk hava üfler ve havalar soğuyup kış olurdu. Ayaz Ata Türk mitolojisinde önemli bir yere sahiptir. İnanışa göre Ayaz Han soğuk tanrısıdır. Soğukta, darda kalanlara yardım edip onlara kut yani iyi ve güzel baht verirdi. Ayaz Ata tarihi geçmişi 10 bin yıla uzanan proto Türk topluluklarında Yel Ana olarak anılıyordu. Çünkü o dönemki Türkler “anaerkil” bir topluluktu ve zamanlaataerki”dönemle birlikte Yel Ana’ya Yel Ata denilmeye başlanmış ve zaman içerisinde Ayaz Ata ismi verilmiştir.

Ünlü Sümerolog Prof. Dr. Muazzez İlmiye Çığ hocamız da konu hakkında biraz daha detaya inerek eskiTürkler’in yılbaşını değil Nardugan Bayramı’nı kutladıklarını dile getirmiştir. Türkler, güneşin zaferini ve yeniden doğuşunu, büyük şenliklerle ‘Akçam Ağacı’ altında kutladığı Nardugan olarak bilinen bu bayram, Kavimler göçüyle birlikte Hunlar tarafından Avrupa’ya taşınmıştır. Hristiyanlar, Nardugantörenini İsa’nın doğumuyla ilişkilendirip Noel adıyla kutlamaya başlamışlardır.

Görüldüğü üzere tarihe nasıl baktığımızdan ziyade neleri gördüğümüz önemlidir. Tarihimiz demek sadece okul sıralarında anlatılanlar değildir elbet. O nedenle öğrencilerimize tarihi değil de tarih bilincini öğretmek daha önemli bir ilke olmalı eğitim sistemimizde.

Ayaz Ata’mıza sevgi ve saygılarımızla…

Ve yine son sözü Büyük Liderimiz M.K.Atatürk’e bırakıyorum;

“Büyük devletler kuran ecdâdımız büyük ve şümullü medeniyetlere de sahip olmuştur. Bunu aramak, tetkik etmek, Türklüğe ve cihana bildirmek bizler için bir borçtur. Türk çocuğu ecdâdını tanıdıkça daha büyük işler yapmak için kendinde kuvvet bulacaktır.”

www.ezberbozandanismanlik.com

KAÇIRILMAYACAK KAMPANYA!

HERKESE LAZIM OLAN EĞİTİM PAKETİ YENİ YILA ÖZEL KAMPANYA FİYATI İLE GELİYOR, BU FIRSATI KAÇIRMA!
– ULUSLARARASI GEÇERLİLİKTE EĞİTİM KOÇLUĞU SERTİFİKASI
– ULUSLARARASI GEÇERLİLİKTE ÖĞRENCİ KOÇLUĞU SERTİFİKASI
– ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ ONAYLI AKIL VE ZEKA OYUNLARI EĞİTMENLİĞİ SERTİFİKASI
– MEB ONAYLI YARATICI DRAMA EĞİTMENLİĞİ SERTİFİKASI

YENİ YILA ÖZEL BU 4 SERTİFİKALI EĞİTİM SADECE
PEŞİN 1000 TL / 4 TAKSİT 1100 TL( MAİLORDER SİSTEMİ İLE TAKSİTLENDİRİLECEKTİR)
İLETİŞİM 05438570006

Yorum yazın...

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Xturk Teması. Tasarım ve Programlama: Moradam